BỆNH THƯỜNG GẶP TRÊN LÁ SẦU RIÊNG VÀ CÁCH XỬ LÝ

Bệnh thường gặp trên lá sầu riêng có thể làm lá cháy, khô, rụng sớm và ảnh hưởng đến sức cây. Bà con cần quan sát kỹ vết bệnh, đồng thời kiểm tra điều kiện vườn để lựa chọn cách xử lý phù hợp. Cùng Sataka tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. Dấu hiệu cho thấy lá sầu riêng đang bị bệnh

Bộ lá giúp cây sầu riêng quang hợp và tạo nguồn dinh dưỡng để phát triển. Khi lá xuất hiện tổn thương, bà con nên kiểm tra sớm để hạn chế tình trạng lan rộng.

Những biểu hiện cần chú ý gồm:

• Chóp hoặc mép lá chuyển nâu, khô dần.
• Phiến lá xuất hiện đốm bất thường.
• Vết bệnh lớn dần, nhiều đốm liên kết thành mảng.
• Lá non co lại, khô hoặc rụng.
• Bề mặt lá có đốm nổi màu cam, nâu đỏ.

Khi thăm vườn, nên kiểm tra cả lá non, lá già và hai mặt lá. Đồng thời quan sát xem triệu chứng xuất hiện ở một nhánh, một cây hay nhiều cây.

Tuy nhiên, lá vàng hoặc cháy mép không phải lúc nào cũng do bệnh. Thiếu nước, úng rễ, phân bón và thuốc phun cũng có thể gây tổn thương. Vì vậy, cần tìm hiểu diễn biến trước khi chọn cách xử lý.

Dấu hiệu cho thấy lá sầu riêng đang bị bệnh

2. Những điều kiện khiến bệnh trên lá sầu riêng phát triển

Bệnh phát sinh khi có tác nhân gây bệnh và điều kiện thuận lợi. Mức độ ảnh hưởng còn phụ thuộc sức cây và cách chăm sóc.

2.1. Tán cây rậm, lá lâu khô

Cành mọc đan dày làm việc quan sát và chăm sóc khó hơn. Bà con nên kiểm tra những khu vực khuất trong tán, nhất là sau mưa.

Khi điều chỉnh tán, cần cân nhắc sức cây và giai đoạn mang trái. Không nên tỉa quá nhiều cành cùng lúc.

2.2. Nguồn bệnh còn tồn tại trong vườn

Lá và cành bệnh cần được thu gom, xử lý phù hợp. Để tàn dư nhiễm bệnh tồn đọng khiến việc quản lý nguồn bệnh khó khăn hơn.

Vệ sinh vườn nên đi cùng theo dõi cây đang có triệu chứng. Không chỉ xử lý lá trên cây rồi bỏ qua phần đã rụng xuống đất.

2.3. Cây suy yếu hoặc gặp điều kiện bất lợi

Bà con cần xem lại tình trạng nước, dinh dưỡng và bộ rễ khi lá xuống màu. Đặc biệt chú ý những cây vừa ngập nước hoặc có thay đổi chăm sóc.

Ghi lại thời điểm bón phân, phun thuốc và xuất hiện triệu chứng giúp xác định nguyên nhân rõ hơn.

3. Các bệnh thường gặp trên lá sầu riêng

Một số bệnh có biểu hiện gần giống nhau. Những dấu hiệu dưới đây giúp định hướng kiểm tra, nhưng không thay thế việc xác định tác nhân khi triệu chứng chưa rõ.

3.1. Bệnh thán thư

Thán thư trên lá sầu riêng liên quan đến nấm Colletotrichum. Vết bệnh có thể bắt đầu từ chóp hoặc mép lá rồi lan vào phiến lá.

Phần bị hại chuyển nâu, khô và có thể xuất hiện các đường viền màu sẫm. Bà con cần đối chiếu dạng vết bệnh với tình trạng toàn cây.

Cách xử lý là loại bỏ phần bị hại nặng một cách hợp lý, vệ sinh vườn và chăm sóc cân đối. Khi cần thuốc, chọn sản phẩm có đăng ký phù hợp với bệnh thán thư trên sầu riêng.

3.2. Bệnh cháy lá, chết đọt

Cháy lá, chết đọt có thể gây khô lá non và ảnh hưởng đến cành nhỏ. Vết tổn thương có thể lan rộng, khiến lá co lại, khô rồi rụng.

Khi gặp biểu hiện này, bà con nên kiểm tra cả đọt và cành. Không kết luận tác nhân chỉ từ tên gọi “cháy lá”.

Cần đánh giá mức độ bệnh, loại bỏ phần đã chết và giữ khu vực chăm sóc thông thoáng. Việc chọn thuốc phải dựa vào nguyên nhân được xác định và hướng dẫn đăng ký.

3.3. Bệnh đốm rong

Đốm rong liên quan đến tảo Cephaleuros, không phải nấm. Trên lá thường có những đốm tròn màu cam hoặc nâu đỏ, hơi nổi và có bề mặt mịn như nhung.

Bà con nên kiểm tra thêm cành khi thấy dạng đốm này. Việc xử lý cần kết hợp vệ sinh, điều chỉnh tán và chăm sóc cây.

Không nên dùng chung một phương án với thán thư chỉ vì cả hai đều tạo đốm trên lá. Sản phẩm sử dụng cần phù hợp với đúng đối tượng.

3.4. Lá đen do bồ hóng

Lớp đen phủ trên lá có thể là bồ hóng, thường liên quan đến chất tiết của côn trùng chích hút. Cần kiểm tra rệp sáp, rệp vảy và những vị trí có chất dính.

Nếu chỉ xử lý lớp đen mà bỏ qua côn trùng, tình trạng có thể tiếp diễn. Bà con nên xác định nguồn gây ra lớp bồ hóng trước khi lựa chọn biện pháp.

Các bệnh thường gặp trên lá sầu riêng

4. Cách xử lý khi bệnh trên lá sầu riêng xuất hiện

Xử lý nên bắt đầu bằng kiểm tra nguyên nhân và mức độ tổn thương. Không nên phun nhiều loại thuốc cùng lúc khi chưa rõ bệnh.

4.1. Kiểm tra và ghi nhận triệu chứng

Chụp rõ hai mặt lá, vết bệnh và toàn cây. Ghi lại thời điểm bắt đầu xuất hiện, diễn biến sau mưa hoặc sau bón, phun.

Nếu cây vàng lá kèm héo, cần kiểm tra thêm gốc và bộ rễ. Bệnh ở rễ có thể biểu hiện trên lá, nên chỉ phun tán có thể chưa giải quyết đúng vấn đề.

4.2. Vệ sinh và loại bỏ phần bị hại nặng

Thu gom lá rụng, cắt phần cành đã chết và xử lý tàn dư phù hợp. Không tuốt bỏ hàng loạt lá khi cây đang suy yếu.

Dụng cụ cần được vệ sinh trong quá trình chăm sóc. Đánh dấu cây bệnh để theo dõi riêng sau xử lý.

4.3. Dùng sản phẩm đúng đối tượng

Khi cần thuốc, kiểm tra cây trồng và bệnh được ghi trên nhãn. Tuân thủ liều lượng, lượng nước, cách phun và thời gian cách ly.

Những nguyên tắc cần giữ gồm:

• Không tự tăng liều khi bệnh nặng.
• Không tùy tiện phối nhiều sản phẩm.
• Mang bảo hộ khi pha và phun.
• Theo dõi vết bệnh sau xử lý.

Phần lá đã khô chết không thể xanh trở lại. Mục tiêu là hạn chế tổn thương mới và bảo vệ bộ lá còn khỏe.

5. Chăm sóc để hạn chế bệnh trên lá sầu riêng tái phát

Bà con nên duy trì thăm vườn ngay cả khi triệu chứng đã giảm. Ưu tiên cây từng bị bệnh và khu vực dễ đọng nước.

Tưới nước cần phù hợp với độ ẩm đất và tình trạng cây. Nếu vườn bị ngập, ưu tiên thoát nước trước khi tính đến việc bổ sung dinh dưỡng.

Sau ngập, không vội bón nhiều phân để thúc cây. Chỉ trở lại chế độ chăm sóc bình thường khi đất thông thoáng và bộ rễ có dấu hiệu phục hồi.

Dinh dưỡng nên được điều chỉnh theo sức cây, giai đoạn sinh trưởng và lượng trái. Không bón dồn nhiều sản phẩm chỉ vì lá đang vàng.

Bên cạnh đó, cần kiểm tra côn trùng chích hút khi có lá đen hoặc chất dính. Quản lý bệnh trên lá hiệu quả đòi hỏi quan sát cả tán, thân, gốc và điều kiện đất.

Chăm sóc để hạn chế bệnh trên lá sầu riêng tái phát

6. Câu hỏi thường gặp về bệnh trên lá sầu riêng

6.1. Lá sầu riêng cháy mép có chắc là thán thư không?

Không. Cháy mép có thể liên quan đến bệnh hoặc điều kiện chăm sóc. Cần quan sát dạng vết, diễn biến và kiểm tra thêm nước, phân bón, bộ rễ.

6.2. Có nên cắt hết lá bệnh không?

Không nên loại bỏ quá nhiều lá cùng lúc. Ưu tiên phần bị hại nặng hoặc đã chết, đồng thời cân nhắc sức cây.

6.3. Phun thuốc rồi lá cũ vẫn còn đốm có nghĩa là chưa hiệu quả?

Chưa thể kết luận. Vết tổn thương cũ có thể còn tồn tại. Cần theo dõi vết có lan thêm và lá mới có xuất hiện triệu chứng hay không.

Bệnh thường gặp trên lá sầu riêng cần được xử lý theo đúng nguyên nhân. Kết hợp nhận diện triệu chứng, vệ sinh vườn và chăm sóc phù hợp giúp bảo vệ bộ lá.

Sataka Việt Nam là đơn vị chuyên gia gia công và cung ứng vật tư nông nghiệp. Quý kháng hàng có nhu cầu gia công có thể tham khảo các sản phẩm của Sataka hoặc liên hệ để được tư vấn chi tiết.

CÔNG TY CỔ PHẦN SATAKA VIỆT NAM

Địa chỉ: Số 246 Nguyễn Kim Cương, Xã Tân Thạnh Đông, Huyện Củ Chi, TP.HCM

Hotline: 0856.555.585 hoặc 0789.917.927

Website: https://sataka.com.vn/