BỆNH NẤM HỒNG TRÊN CÂY CÀ PHÊ: NGUYÊN NHÂN VÀ DẤU HIỆU NHẬN BIẾT

Bệnh nấm hồng trên cây cà phê thường gây hại trên thân, cành, khiến lá héo và cành khô dần. Nhận biết sớm những thay đổi trên vỏ cành giúp bà con kiểm tra và xử lý kịp thời. Cùng Sataka tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. Bệnh nấm hồng trên cây cà phê là gì?

Bệnh nấm hồng trên cây cà phê do nấm Corticium salmonicolor gây ra. Đây là tác nhân gây bệnh đã được ghi nhận trong các nghiên cứu về bệnh hại cà phê tại Tây Nguyên. 

Bệnh chủ yếu làm tổn thương phần vỏ thân và cành. Tên gọi “nấm hồng” xuất phát từ lớp nấm màu hồng hình thành trên bề mặt vết bệnh. Tuy nhiên, lớp nấm ở giai đoạn đầu có thể còn trắng, mỏng và khó thấy. 

Vì vậy, bà con không nên đợi cành phủ hồng rõ mới kiểm tra. Khi một nhánh héo bất thường, cần quan sát cả phần vỏ bên dưới nhánh đó.

Bệnh nấm hồng trên cây cà phê là gì?

2. Nguyên nhân khiến bệnh nấm hồng trên cây cà phê phát triển

Cần phân biệt tác nhân gây bệnh với điều kiện thuận lợi cho bệnh. Nấm là nguyên nhân trực tiếp. Mưa nhiều, tán rậm hoặc nguồn bệnh tồn tại trong vườn tạo cơ hội cho nấm phát triển.

2.1. Mưa kéo dài, độ ẩm trong vườn cao

Bệnh nấm hồng là một trong những bệnh gây hại cà phê trong mùa mưa. 

Sau nhiều ngày mưa, bà con nên kiểm tra những khu vực cành còn ẩm lâu. Đặc biệt chú ý các cây nằm trong vùng râm và ít thông gió.

2.2. Tán cây dày, che bóng quá mức

Cành mọc đan nhau khiến bên trong tán thiếu ánh sáng và khó khô sau mưa. Vườn có tầng che bóng quá dày cũng dễ duy trì môi trường ẩm.

Bón thừa đạm có thể làm cành lá phát triển mạnh, khiến tán càng rậm nếu không được điều chỉnh. Đây là điều kiện thuận lợi cho bệnh, không có nghĩa cứ bón đạm là cây mắc nấm hồng. 

2.3. Nguồn nấm tồn tại trên cành bệnh

Nấm có thể tồn tại trong phần thân, cành đã nhiễm bệnh khi thời tiết khô. Khi điều kiện phù hợp trở lại, nguồn bệnh này tiếp tục có nguy cơ phát triển.

Bào tử nấm phát tán nhờ gió và mưa. Do đó, cành bệnh còn nằm trong vườn cần được chú ý khi vệ sinh và quản lý nguồn lây. 

3. Dấu hiệu nhận biết bệnh nấm hồng trên cây cà phê

Dấu hiệu quan trọng nằm trên bề mặt vỏ cành. Lá héo hoặc cành khô chỉ là biểu hiện cần kiểm tra thêm, chưa đủ để kết luận bệnh.

3.1. Xuất hiện sợi nấm trắng mỏng trên vỏ

Ban đầu, sợi nấm có thể tạo thành lớp trắng mảnh, giống mạng nhện trên vỏ. Bệnh thường bắt đầu gần nơi cành phân nhánh.

Bà con nên nhìn kỹ mặt dưới cành và các vị trí khuất trong tán. Những lớp nấm nhỏ ở đây dễ bị bỏ qua khi chỉ quan sát bên ngoài.

3.2. Lớp nấm chuyển sang màu hồng

Khi bệnh phát triển, nấm hình thành lớp phủ hồng trên thân hoặc cành. Đây là dấu hiệu đặc trưng giúp định hướng nhận biết.

Phần vỏ tại vết bệnh có thể khô, nứt và lõm xuống. Tuy nhiên, màu sắc có thể thay đổi theo giai đoạn bệnh, nên cần quan sát cả dạng tổn thương.

3.3. Lá héo, cành chết dần

Cành bị tổn thương có thể mang những lá héo, khô nhưng vẫn còn bám. Khi kiểm tra, nên lần từ phần ngọn héo về phía gốc cành để tìm vết bệnh.

Không nên kết luận nấm hồng chỉ dựa vào một chùm lá vàng. Bà con cần đối chiếu tình trạng lá với lớp nấm và tổn thương trên vỏ.

Dấu hiệu nhận biết bệnh nấm hồng trên cây cà phê

4. Bệnh nấm hồng trên cây cà phê gây tác hại gì?

Bệnh làm khô cành, ảnh hưởng bộ tán và khả năng mang trái của cây. Nếu cành mang trái bị tổn thương nặng, cây mất một phần diện tích sản xuất.

Khi bệnh lan tới cành lớn hoặc thân chính, mức độ ảnh hưởng nghiêm trọng hơn. Vì vậy, phát hiện sớm giúp hạn chế nguy cơ mất cành và suy cây. 

Khô cành cũng có thể do nguyên nhân khác. Quy trình quản lý cà phê của Viện Tây Nguyên ghi nhận mất cân đối dinh dưỡng và nấm Colletotrichum là những nguyên nhân gây khô cành, khô quả. Do đó, cần xác định đúng bệnh trước khi lựa chọn cách xử lý. 

5. Cần làm gì khi phát hiện dấu hiệu bệnh nấm hồng trên cây cà phê?

Trước tiên, bà con nên đánh dấu cây nghi bệnh và chụp rõ vị trí tổn thương. Ảnh cần thể hiện cả lớp nấm trên vỏ và tình trạng nhánh phía trên.

Nếu chỉ thấy lá héo, chưa thấy vết bệnh đặc trưng, nên kiểm tra thêm trước khi dùng thuốc.

5.1. Loại bỏ cành bệnh và kiểm tra cây xung quanh

Phát hiện kịp thời và cắt bỏ cành bệnh là biện pháp được nêu trong quy trình quản lý cà phê của Viện Tây Nguyên. Bà con cũng nên kiểm tra các cây gần đó để phát hiện thêm vị trí nghi nhiễm. 

Cành đã cắt cần được thu gom, xử lý phù hợp. Đồng thời, vệ sinh dụng cụ sau khi thao tác trên cây bệnh.

5.2. Điều chỉnh tán và chăm sóc cân đối

Tỉa cành hợp lý, điều chỉnh che bóng và tránh bón thừa đạm giúp giảm điều kiện thuận lợi cho bệnh. Cần kết hợp các biện pháp này với việc kiểm tra vườn thường xuyên.

Khi cần dùng thuốc, chọn sản phẩm có đăng ký phù hợp với cây trồng và bệnh cần xử lý. Tuân thủ liều lượng, cách dùng và thời gian cách ly trên nhãn.

Cần làm gì khi phát hiện dấu hiệu bệnh nấm hồng trên cây cà phê?

6. Câu hỏi thường gặp về bệnh nấm hồng trên cây cà phê

6.1. Cành chưa có màu hồng thì có thể mắc bệnh không?

Có thể. Giai đoạn đầu, nấm có thể xuất hiện dưới dạng sợi trắng mỏng. Vì vậy, không nên chỉ dựa vào màu hồng để phát hiện bệnh. 

6.2. Lá vàng, cành khô có chắc chắn là nấm hồng không?

Không. Đây là biểu hiện có thể gặp ở nhiều tình trạng khác. Cần kiểm tra vỏ cành và các dấu hiệu đi kèm trước khi kết luận.

6.3. Sau mưa nên kiểm tra vị trí nào trước?

Nên ưu tiên cành bên trong tán, mặt dưới cành và chỗ phân nhánh. Quan sát kỹ những nhánh héo bất thường để tìm lớp nấm hoặc vỏ bị tổn thương. 

Bệnh nấm hồng trên cây cà phê cần được nhận biết từ tổn thương trên thân, cành, thay vì chỉ nhìn lá vàng hoặc ngọn khô. Khi thấy dấu hiệu bất thường, bà con nên kiểm tra sớm, vệ sinh vườn và xác định đúng nguyên nhân.

Sataka Việt Nam là đơn vị chuyên gia gia công và cung ứng vật tư nông nghiệp. Quý kháng hàng có nhu cầu gia công có thể tham khảo các sản phẩm của Sataka hoặc liên hệ để được tư vấn chi tiết.

CÔNG TY CỔ PHẦN SATAKA VIỆT NAM

Địa chỉ: Số 246 Nguyễn Kim Cương, Xã Tân Thạnh Đông, Huyện Củ Chi, TP.HCM

Hotline: 0856.555.585 hoặc 0789.917.927

Website: https://sataka.com.vn/