XỬ LÝ BỆNH THÁN THƯ TRÊN XOÀI GIAI ĐOẠN RA HOA

Thán thư xoài là bệnh cần đặc biệt chú ý khi cây bắt đầu ra lộc, hình thành nụ hoa và bước vào giai đoạn trái non. Bệnh gặp điều kiện ẩm cao có thể phát triển nhanh, làm hoa khô đen, rụng bông và ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đậu trái của cây. Cùng Sataka tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. Thán thư trên cây xoài là gì?

Thán thư trên xoài là bệnh do nấm Colletotrichum gloeosporioides gây ra. Nấm có thể xuất hiện trên nhiều bộ phận của cây, từ lá non, cành non đến hoa và trái.

Bệnh thường thuận lợi khi vườn có độ ẩm cao và nhiều sương. Đây cũng là lý do thán thư thường được chú ý nhiều khi xoài ra lộc, nhú nụ hoa hoặc đang mang trái non. 

Không phải cây nào cũng bị bệnh nặng như nhau. Những vườn chăm sóc chưa cân đối, bón nhiều đạm hoặc để tán quá rậm thường tạo môi trường thuận lợi hơn cho nấm phát triển.

Đặc biệt trong giai đoạn ra hoa, bệnh cần được kiểm soát sớm. Một khi nấm đã lan vào mầm hoa, cuống hoa và chùm bông, lượng hoa khỏe còn lại trên cây sẽ giảm rõ rệt.

Thán thư trên cây xoài là gì?

2. Vì sao thán thư dễ phát triển khi xoài ra hoa?

Thán thư hại xoài thường không bùng phát chỉ vì một yếu tố. Độ ẩm, độ thông thoáng của vườn và cách chăm sóc cây đều có ảnh hưởng.

• Trước hết là thời tiết: Nấm phát triển thuận lợi trong điều kiện ẩm cao và nhiều sương. Khi tán cây giữ ẩm lâu, thời gian lá và chùm hoa bị ướt cũng kéo dài hơn.
• Một yếu tố khác là tán cây quá dày. Nếu xoài ít được cắt tỉa, ánh sáng khó lọt vào bên trong và không khí lưu thông kém. Đây là môi trường phù hợp để bệnh tiếp tục phát triển. 
• Dinh dưỡng cũng cần được chú ý. Việc sử dụng phân không cân đối hoặc bón quá nhiều đạm làm cây phát triển cành lá mạnh. Tán cây càng rậm thì độ ẩm bên trong càng khó giảm.

Vì vậy, muốn hạn chế bệnh trong giai đoạn ra hoa, không nên chỉ chờ đến lúc xuất hiện vết bệnh mới dùng thuốc. Vườn cần được chăm sóc thông thoáng ngay từ trước đó.

3. Dấu hiệu nhận biết bệnh thán thư trên cây xoài

Thán thư có biểu hiện khác nhau tùy vào vị trí bị nhiễm. Khi kiểm tra vườn, nên quan sát cả lá, cành, hoa và trái thay vì chỉ nhìn chùm bông. 

3.1. Trên lá xoài

Lá non thường xuất hiện những đốm nhỏ trước. Sau đó, các đốm lớn dần, có thể mang dạng tròn hoặc góc cạnh. Phần giữa vết bệnh thường có màu xám nâu, còn rìa có màu vàng nhạt.

Khi bệnh nặng, nhiều vết nhỏ nối lại thành mảng lớn. Lá có thể bị nhăn, xoắn, khô, rách rồi rụng. Trên lá già, phần mô bị bệnh có thể khô và rách ngay giữa vết.

3.2. Trên cành non

Cành non bị bệnh thường xuất hiện các đốm có hình dạng không đều. Nếu bệnh tiếp tục lan và bao quanh cành, phần đọt phía trên có thể chết.

Đây cũng là lý do thán thư không chỉ ảnh hưởng đến vụ trái hiện tại mà còn có thể làm giảm lượng cành khỏe của cây.

3.3. Trên hoa xoài

Khi bị thán thư, mầm hoa, cuống hoa và cả chùm bông có thể chuyển màu sẫm, sau đó khô đen và rụng.

Nếu bệnh xuất hiện trên nhiều chùm cùng lúc, lượng hoa khỏe giảm nhanh và khả năng hình thành trái cũng bị ảnh hưởng.

3.4. Trên trái non và trái già

Trái non bị bệnh có thể xuất hiện những đốm đen dạng tròn, hơi lõm xuống. Vết bệnh lớn dần và có thể hình thành các vòng đồng tâm.

Trong điều kiện mưa nhiều, chóp trái dễ bị thối hoặc xuất hiện vệt đen kéo dài. Bệnh nặng có thể làm trái non rụng.

Trên trái già, nấm có thể xâm nhập qua sẹo cuống rồi đi vào phần thịt bên trong. Khi độ ẩm thích hợp, trên vết bệnh có thể xuất hiện lớp bào tử màu hồng. 

Dấu hiệu nhận biết bệnh thán thư trên cây xoài

4. Thán thư gây hại thế nào trong giai đoạn xoài ra hoa?

Giai đoạn ra hoa quyết định trực tiếp đến lượng trái có thể hình thành sau đó.

Nếu thán thư tấn công sớm, phần mầm hoa và cuống hoa có thể bị khô trước khi hoa phát triển hoàn chỉnh. Khi bệnh lan rộng, cả chùm bông có thể chuyển đen rồi rụng.

Điều này làm số lượng hoa khỏe trên cây giảm xuống.

Sau giai đoạn hoa, nấm còn có khả năng tiếp tục gây hại trên trái non. Vì vậy, một vườn bị thán thư mạnh lúc làm bông không chỉ mất hoa mà còn có nguy cơ rụng trái non về sau. 

Một số ảnh hưởng dễ thấy gồm:

• Bông bị khô và rụng.
• Cuống hoa bị tổn thương.
• Cành non có thể chết đọt.
• Trái non xuất hiện vết đen, lõm.
• Trái dễ rụng khi bệnh phát triển mạnh.
• Chất lượng trái bị ảnh hưởng nếu bệnh tiếp tục kéo dài.

Phát hiện bệnh càng sớm thì việc quản lý càng thuận lợi hơn.

5. Cách phòng và xử lý thán thư trên cây xoài giai đoạn ra hoa

Để quản lý thán thư xoài, nên kết hợp biện pháp canh tác với thuốc trừ bệnh phù hợp. Chỉ phun thuốc nhưng để vườn quá rậm và ẩm thì bệnh vẫn có điều kiện quay lại.

5.1. Vệ sinh vườn thường xuyên

Lá khô, cành bệnh và trái rụng nên được thu gom khỏi vườn.

Cỏ dưới tán cũng cần được làm sạch hợp lý để khu vực quanh cây thông thoáng hơn. Việc giảm nguồn vật liệu bệnh trong vườn giúp hạn chế nơi nấm tiếp tục tồn tại. 

5.2. Tỉa cành, tạo tán thông thoáng

Xoài có tán quá rậm sẽ giữ ẩm lâu.

Do đó, nên tỉa bớt những cành không cần thiết để ánh sáng có thể đi sâu vào bên trong tán. Cây vừa dễ chăm sóc hơn, vừa giảm được môi trường thuận lợi cho nấm.

Việc giữ chiều cao cây hợp lý cũng giúp các thao tác chăm sóc và phòng bệnh thuận tiện hơn.

5.3. Hạn chế tác động lên cây khi mưa nhiều

Thán thư phát triển mạnh khi độ ẩm cao.

Vì vậy, trong thời gian mưa nhiều nên hạn chế những thao tác như cắt tỉa hoặc xử lý cây không thật sự cần thiết. Việc phun thuốc cũng cần chọn thời điểm phù hợp để tránh gặp mưa ngay sau khi phun.

5.4. Bảo vệ trái sau khi đậu

Khi trái xoài đạt kích thước khoảng một quả trứng gà, có thể tiến hành bao trái.

Biện pháp này giúp hạn chế sự tiếp xúc trực tiếp của trái với một số tác nhân gây bệnh và côn trùng bên ngoài. 

5.5. Sử dụng thuốc trừ bệnh phù hợp

Khi bệnh đã xuất hiện, có thể lựa chọn sản phẩm có đăng ký phù hợp trên xoài và bệnh thán thư.

Các hoạt chất được đề cập trong phòng trừ bệnh gồm phối hợp Azoxystrobin + Propiconazole hoặc Copper Hydroxide. 

Riêng giai đoạn cây đang ra hoa, cần thận trọng hơn khi phun:

• Dùng đúng liều lượng trên nhãn.
• Không tự tăng nồng độ để mong bệnh hết nhanh.
• Hạn chế pha quá nhiều sản phẩm trong cùng một lần.
• Chọn thời điểm ít nguy cơ mưa.
• Phun phủ đều nhưng tránh làm bông chịu áp lực không cần thiết.
• Theo dõi lại vườn sau khi xử lý.

Quan trọng nhất vẫn là xử lý khi bệnh còn ít. Đừng đợi đến khi cả chùm bông đã khô đen mới bắt đầu can thiệp.

Cách phòng và xử lý bệnh thán thư trên cây xoài giai đoạn ra hoa

6. Câu hỏi thường gặp về thán thư trên cây xoài

6.1. Thán thư xoài thường xuất hiện mạnh vào thời điểm nào?

Bệnh thuận lợi trong điều kiện độ ẩm cao và nhiều sương. Giai đoạn xoài ra lộc, nhú nụ hoa và mang trái non là thời điểm cần kiểm tra vườn thường xuyên hơn.

6.2. Thán thư trên hoa xoài có dấu hiệu gì?

Mầm hoa, cuống hoa và chùm bông có thể chuyển màu sẫm, khô đen rồi rụng.

6.3. Làm gì để giảm nguy cơ bệnh quay lại?

Nên giữ vườn sạch, tán cây thông thoáng và bón phân cân đối, kiểm tra cây thường xuyên ở những giai đoạn bệnh dễ phát triển.

Thán thư xoài có thể gây hại từ lá, cành non đến hoa và trái. Do đó, muốn kiểm soát bệnh hiệu quả, cần bắt đầu từ việc vệ sinh vườn, tạo tán thông thoáng và giữ dinh dưỡng cân đối. 

Sataka Việt Nam là đơn vị chuyên gia gia công và cung ứng vật tư nông nghiệp. Quý kháng hàng có nhu cầu gia công có thể tham khảo các sản phẩm của Sataka hoặc liên hệ để được tư vấn chi tiết.

CÔNG TY CỔ PHẦN SATAKA VIỆT NAM

Địa chỉ: Số 246 Nguyễn Kim Cương, Xã Tân Thạnh Đông, Huyện Củ Chi, TP.HCM

Hotline: 0856.555.585 hoặc 0789.917.927

Website: https://sataka.com.vn/